ऑपरेशन सिंदूर भारतीय सैन्यशक्तीचे आणि मातृशक्तीचे प्रतीक, अद्वैत धुळप याचे कलात्मक योगदान.

 ऑपरेशन सिंदूर भारतीय सैन्यशक्तीचे आणि मातृशक्तीचे प्रतीक, अद्वैत धुळप याचे कलात्मक योगदान.

                                   (चित्रकार :- चि.अद्वैत धुळप.)

भारत सरकारने ७ मे २०२५ रोजी “ऑपरेशन सिंदूर” सुरू केली, जी जम्मू-काश्मीरमधील पहलगाम येथे २२ एप्रिल २०२५ रोजी झालेल्या दहशतवादी हल्ल्याच्या प्रत्युत्तरात राबविण्यात आली. या हल्ल्यात २८ नागरिकांचा मृत्यू झाला, ज्यात बहुसंख्य हिंदू पर्यटक होते. हल्ल्याची जबाबदारी ‘द रेसिस्टन्स फ्रंट’ या पाकिस्तानी दहशतवादी संघटनेने घेतली, जी लष्कर-ए-तैयबा या पाकिस्तान स्थित गटाशी संबंधित आहे.

ऑपरेशन सिंदूरचे प्रमुख उद्दिष्ट पाकिस्तान आणि पाकिस्तान-व्यवस्थापित काश्मीरमधील दहशतवादी तळांवर हवाई हल्ले करणे होते. भारतीय लष्कराने यासाठी नऊ ठिकाणांवर अचूक हवाई हल्ले केले, ज्यात जैश-ए-मोहम्मद आणि लष्कर-ए-तैयबा या दहशतवादी गटांच्या तळांचा समावेश होता. भारतीय सैन्याने या हल्ल्यांमध्ये केवळ दहशतवादी ठिकाणांवर लक्ष्य केले असल्याचा दावा केला आहे, तर पाकिस्तानने आरोप केला आहे की, या हल्ल्यांत ३१ नागरिकांचा मृत्यू झाला.

या हल्ल्यानंतर पाकिस्तानने भारतीय लष्करी विमानांवर हल्ला केल्याचा दावा केला, ज्यामुळे दोन्ही देशांमध्ये तणाव निर्माण झाला. अंतरराष्ट्रीय समुदायाने या परिस्थितीवर चिंता व्यक्त केली असून, दोन्ही देशांना संयम बाळगण्याचे आवाहन केले आहे.

‘सिंदूर’ नावाचे सांस्कृतिक महत्त्व.

ऑपरेशन सिंदूरच्या नावात भारतीय संस्कृतीतील एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण प्रतीक दडले आहे. ‘सिंदूर’ हा शब्द विवाहित स्त्रियांच्या कपाळावर लावल्या जाणाऱ्या लाल रंगाच्या पावडरला दर्शवतो. या मोहिमेचे “सिंदूर” असे नामकरण करण्यात आले कारण पहलगाम हल्ल्यात जे हिंदू पर्यटक मारले गेले, त्यांच्या पत्नी विधवा झाल्या. या नावाने त्या विधवांना श्रद्धांजली अर्पण करण्याचा हेतू ठेवला आहे.

अद्वैत धुळप याचे कलात्मक योगदान: ऑपरेशन सिंदूरचे प्रतीकात्मक चित्र.

ऑपरेशन सिंदूरच्या पार्श्वभूमीवर, सोलापूरच्या १२ वर्षीय अद्वैत धुळप या विद्यार्थ्याने “ऑपरेशन सिंदूर” या महत्त्वाच्या विषयावर एक अत्यंत प्रभावी आणि प्रतीकात्मक चित्र साकारले आहे. अद्वैतचे चित्र केवळ एक कला नाही, तर त्यात एक गहन देशप्रेम, बलिदान आणि मातृशक्तीचा संदेश दडलेला आहे.

चित्रामध्ये, एक भारतीय स्त्री दाखवली आहे, जी शांतपणे डोळे मिटून बसलेली आहे. तिच्या कपाळावर, सामान्यपणे सिंदूर लावलेले असावे, मात्र इथे त्याच्या ठिकाणी एक लढाऊ विमान दर्शविले गेले आहे. या चित्रात सिंदूर आणि लढाऊ विमान यांचा संगम आहे, जो भारतीय मातृशक्तीच्या प्रतीकाचा एक अविस्मरणीय रूप आहे.

चित्राचा गहन अर्थ:

1. शांतता आणि समर्पण: डोळे मिटलेल्या भारतीय स्त्रीचे चित्र हे शांती आणि समर्पणाचे प्रतीक आहे. ती शांततेने बलिदानाची स्वीकृती करत आहे, जी अनेक महिलांनी देशासाठी दिली आहे, विशेषतः त्या विधवांसाठी ज्यांनी त्यांच्या पतींचा बलिदान पाहिला. तिच्या शांततेतून एक गडद संघर्ष आणि गहन भावना व्यक्त होतात.

2. सैन्यशक्तीचा प्रतीक: कपाळावर असलेले लढाऊ विमान सिंदूराच्या स्थानावर दर्शविते. याचा अर्थ, भारतीय मातृशक्ती फक्त घरातच नाही तर देशाच्या संरक्षणातही मजबूत आहे. ती एक अशी महिला आहे जी कुटुंब आणि देशासाठी दोन्ही ठिकाणी समर्पित आहे.

3. देशप्रेमाचा आणि बलिदानाचा संदेश: हे चित्र देशप्रेम आणि बलिदानाची भावना दर्शविते. प्रत्येक भारतीय स्त्री, जेव्हा तिच्या कुटुंबासाठी किंवा देशासाठी काहीतरी गमावते, तेव्हा तिच्या हृदयात असलेली बलिदानाची भावना एका कलेतून व्यक्त होऊ शकते.

अद्वैतचे चित्र एक अशी दृश्य आहे जिथे भारतीय संस्कृतीचे गहरे अर्थ आणि राष्ट्रप्रेमाचे सशक्त प्रतीक एकत्र येते. त्याच्या लहान वयात, त्याने एक अत्यंत प्रभावी आणि प्रेरणादायी कलाकृती साकारली आहे जी राष्ट्राच्या आस्थेचे आणि सामर्थ्याचे प्रतीक आहे.

अद्वैतचे चित्र एक गोड आदर्श आहे, जे दर्शविते की लहान वयातही, एक मुलगा भारतीय संस्कृती आणि इतिहासाला आपल्या कलेतून साकार करू शकतो. त्याचे काम निश्चितच प्रेरणादायी आहे आणि देशप्रेमाच्या प्रत्येक भावनेला एक नया आयाम देणारे आहे.

लेखन: डॉ. प्रियंका धुळप.

                    सोलापूर